«پروفیل» در صنعت فلزکاری مثلا ساخت حفاظ بالکن و پنجره و ساختمان سازی به قطعات فلزی یا گاهی پلاستیکی با شکلِ مقطع مشخص و یکنواخت در طول خود گفته میشود.
یعنی اگر آن قطعه را از هر نقطه ببُری، شکلِ سطحِ مقطعش یکسان است.
مثالهای ساده:
-
لوله (مقطع دایره ای دارد)
-
قوطی چهارگوش یا مستطیلی
-
نبشی (مقطع L شکل)
-
تیرآهن (مقطع شبیه I دارد)
کاربردها
پروفیلها برای ساختِ انواع سازه ها استفاده میشوند، مثل:
در و پنجره، درب آکاردئونی، حفاظ ها، فریم مبلمان، چهارچوب ها، پایهها، ریلها و … .
چرا مهم هستند؟
-
مقاومت مناسب در برابر فشار و ضربه
-
یکنواختی در طول که کار ساخت را ساده میکند
-
قابل برش، جوش و اتصال
رازهای کمیاب و حرفهای مخصوص کارهای فلزی (پروفیل، حفاظ، سازههای سبک)
1) چرا دو پروفیل با وزن یکسان دوام یکسان ندارند؟
اکثر سازندگان فقط وزن پروفیل را ملاک میدانند.
اما نکته مخفی این است که کیفیت نورد و یکنواختی ضخامت در طول پروفیل بسیار مهمتر از وزن است.
پروفیلی که 0.1 میلیمتر نوسان ضخامت دارد،
در برابر ضربه تا ۳۰٪ ضعیفتر عمل میکند—حتی اگر وزنش بالاتر باشد.
📌 راز کاربردی:
اگر هنگام خرید، سطح داخلی پروفیل را با چراغ قوه نگاه کنی و موج دار باشد، یعنی نورد ضعیف است و در آینده تاب برمیدارد یا جوشخوری مشکل ایجاد میکند.
2) اثر پنهان “تنش پسماند” در پروفیلها
تنشهای پسماند در پروفیلهایی که سریع خنک شدهاند، باعث میشود:
-
هنگام برش سر میزند
-
هنگام جوشکاری تاب بردارد
-
لولاها بعد از نصب کمکم زاویه پیدا کنند
📌 روش تشخیص غیرمعمول (اما کاملًا ایمن):
وقتی پروفیل را روی زمین صاف میگذاری، اگر فقط از دو نقطه تماس بگیرد، تنش پسماند بالاست.
پروفیل سالم معمولاً از ۳ نقطه تماس دارد، حتی اگر خیلی ظریف باشد.
3) صدای فلز قبل از جوشکاری، بهت میگوید کیفیتش چقدر است
یک راز قدیمی آهنگرها:
اگر با تکه فلز، روی پروفیل ضربه خیلی ملایم بزنی،
صدای “تیز” یعنی:
-
کریستال های فلز یکنواخت است
-
نورد درست انجام شده
-
خمش آینده کمتر است
صدای “خفه” یا “گِنگ” معمولاً یعنی فولاد ناخالصی بیشتری دارد.
4) جوشی که از ظاهرش نمیشود کیفیتش را فهمید
خیلی ها جوش خوب را از ظاهر تشخیص میدهند، اما ظاهر میتواند فریب دهنده باشد.
راز حرفهای اینجاست:
📌 اگر روی خط جوش دست بکشی و کمی لرزش ریز (مثل دندانهدندانههای خیلی کوچک) حس کنی، معمولاً سردجوشی رخ داده است
حتی اگر از نظر ظاهری کاملاً صاف و خوب باشد.
این نشانه را خیلی کم کسی بلد است.
5) یک نکته بکر در نصب حفاظها (غیرامنیتی، فقط کیفیتی)
حفاظهای آکاردئونی معمولاً بعد از مدتی صدا میدهند و گیر میکنند.
بیشتر سازندگان فکر میکنند مشکل از:
-
ریل
-
چرخ
-
یا لولاهاست
اما راز واقعی در “زاویه اولیه بستن پروفیلهای ضربدری” است.
اگر زاویه اولیه هنگام نصب ۱ تا ۱.۵ درجه اشتباه باشد،
این خطا در هر بار باز و بسته شدن در طول ماهها تجمع میکند
و باعث میشود:
-
ضربدریها روی هم فشار بیاورند
-
جا بیفتند
-
صدا بیفتد
-
چرخها تندتر خراب شوند
درحالیکه اگر زاویه درست گرفته شود،
حتی با پروفیل معمولی هم عمر سازه چند برابر میشود.