اطلاعات این صفحه درباره رول بولت و روش نصب آن حاصل تجربه نصاب ها، کارگاه ها و پروژه های ساختمانی تهران است.
طریقه نصب رول بولت سقفی (نکات کاملاً عملی و کمیاب)
✔ مهم ترین نکات پنهان:
-
حفری که برای رول بولت سقفی زده میشود همیشه باید ۱ سانت عمیق تر از طول رول بولت باشد.
اگر این عمق رعایت نشود، رول بولت کامل باز نمیشود و تحمل بار نصف میشود. -
در سقف های تیرچه بلوک، هرگز نباید وسط بلوک سوراخ کرد.
رول بولت باید دقیقاً داخل بتن پاشنه یا تیرچه فرو برود. -
در سقف عرشه فولادی، رول بولت فقط به ورق عرشه نصب نمیشود.
باید به بتن از طریق فوم برداری یا سوراخ کاری عمیق برسد. -
رول بولت سقفی باید هنگام باز شدن صدای “تق!” بدهد.
اگر این صدا نیاید → گسترش کامل نشده → خطر ریزش. -
در سقف های قدیمی، پوک بودن بتن با صدای ضربه تشخیص داده میشود.
بتن پوک = ممنوع برای رول بولت → باید صفحه به چند نقطه با انکر اضافه مهار شود.
نصب رول بولت قلاب دار (Hook Bolt)
نکات ویژه:
-
قلاب باید رو به سمت ورودی نیرو باشد (مثلاً برای چراغ یا زنجیر).
-
هرگز از رول بولت قلاب دار برای بارهای دینامیکی مثل تاب یا punching bag استفاده نشود.
-
در دیوار سفالی یا کناف عملکرد ۲۰٪ یا صفر دارد.
محل مناسب:
-
سقف بتنی
-
شاه تیر
-
دیوار بتنی
-
سنگ ضخیم (۳ سانت به بالا)
رول بولت یکی از مهمترین ابزارهای نصب و ایمنی در کار حفاظ های آهنی ساختمان است، ولی چون در ظاهر به عنوان «ابزار تأسیساتی یا مکانیکی» شناخته میشود، خیلی ها نمیدانند چه ارتباطی با حفاظ دارد.
رول بولت در واقع وسیله اتصال فوق مقاوم است که قطعات فلزی مثل:
-
حفاظ روی دیوار
-
حفاظ و بالکن پیش ساخته فلزی
-
نرده راه پله
-
حفاظ درب ورودی
-
پایه سایبان
-
فریم های نرده محوطه
را محکم و بدون لقشدن به بتن، سنگ یا دیوار وصل میکند.
اگر رولبولت نباشد یا اشتباه نصب شود:
-
حفاظ لق میشود
-
با ضربه حرکت میکند
-
امنیت ساختمان صفر میشود
-
در سرقتها راحت باز میشود
پس امنیت حفاظها ۵۰٪ به جوشکاری و ۵۰٪ به نوع اتصال بستگی دارد.
صفحه رول بولت چیست؟ (چیزی که اکثر نصاب ها نمیدانند)
صفحه رول بولت همان پلیت فلزی است که روی آن چند سوراخ تعبیه شده و رول بولت ها از داخل آن به بتن بسته میشوند.
✔ کاربردهای تخصصی:
-
نصب سایبان
-
نصب تیر آهن سبک
-
نصب سازه فلزی روی بتن
-
نصب ترانس، موتور درب و دوربین
-
نصب قفسه سنگین
✔ نکته کمیاب:
هرکس فکر میکند “قطر رول بولت” مهم ترین چیز است
اما در واقع فاصله سوراخ های صفحه (edge distance) مهمترین عامل تحمل بار است.
نصب صفحه ستون با رول بولت (این بخش فوقالعاده تخصصی است)
برای نصب صفحه ستون سبک (مثلاً برای یک ستون فرعی یا حفاظ):
✔ اصول مهم:
-
حداقل ۴ رول بولت ۱۲ میلیمتری لازم است.
-
صفحه ستون قبل از سفتکردن باید تراز و شاغولی شود.
-
اگر بتن زیر آن ضعیف باشد، رول بولت ها فقط «ظاهر محکم» دارند اما بار نمیگیرند.
-
برای ستون های نیمه سنگین، انکر بولت شیمیایی بهتر از رول بولت مکانیکی است.
نصب رول بولت در دیوار (نکته ای که ۹۰٪ نصابها اشتباه میکنند)
نوع دیوار ≠ نوع رول بولت
| نوع دیوار | نکته مهم |
|---|---|
| سیمانی | عالی، رول بولت کامل باز میشود |
| سفالی | ۵۰٪ قدرت، نیاز به رزین یا صفحه کمکی |
| بلوک سبک | ضعیف، رول بولت نمیگیرد |
| سنگ | بهترین عملکرد |
| بتن | ایده آل |
✔ نکته بسیار مهم:
در دیوار سفالی، باید از رول بولت “رزوه دار + چسب پلی استر / اپوکسی” استفاده شود.
اگر از رول بولت معمولی استفاده شود → متلاشی، لق یا کاملاً آزاد میشود.
نصب رول بولت برای لوستر (اینجا خطر واقعی وجود دارد)
✔ قوانین پنهان:
-
لوستر بالای ۵ کیلو → حتماً رول بولت ۱۰ یا ۱۲
-
لوستر بالای ۱۵ کیلو → رول بولت ۱۴ یا انکر شیمیایی
-
لوستر طبقات اول غالباً سنگین تر نصب میشود چون سقف ضخیم تر است
-
هرگز به گچ یا رابیتس اعتماد نکنید سوراخ باید دقیقاً به بتن برسد.
نکته مهم:
لوسترهای جدید «قابلیت لیز خوردن سیم» دارند.
پس حتی اگر رول بولت محکم باشد، باید حلقه ضد لغزش نصب شود.
تحمل بار رول بولت (چیزی که هیچ کس درست نمیداند) تحمل بار رول بولت بستگی به این موارد دارد:
-
نوع بتن
-
عمق کاشت
-
طول رول بولت
-
نوع گسترش لنگر
-
کیفیت برند
در نصب حفاظ بالکن و پنجره، پیچ معمولی کافی نیست در خانه های تهران، زیر قاب پنجره ها عموماً:
-
دیوار سفالی
-
بتن ضعیف
-
سنگ تراورتن
-
سیمان پوک
است.
پیچ معمولی داخل این مصالح نیرو را نگه نمیدارد.
اما رول بولت:
-
باز میشود
-
در بتن گیر میکند
-
فشار و کشش زیادی را تحمل میکند
برای همین نصاب های حرفه ای برای هر حفاظ حداقل ۴ تا ۸ رول بولت استفاده میکنند.
✔ حدود تحمل واقعی (نه تئوری):
| قطر رول بولت | تحمل بار کششی واقعی |
|---|---|
| ۸ میلیمتر | ۵۰ تا ۱۰۰ کیلو |
| ۱۰ میلیمتر | ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلو |
| ۱۲ میلیمتر | ۲۰۰ تا ۳۵۰ کیلو |
| ۱۴ میلیمتر | ۳۵۰ تا ۵۵۰ کیلو |
| ۱۶ میلیمتر | ۵۰۰ تا ۸۰۰ کیلو |